Her ne kadar SDG, Suriye'de işgal ettiği toprakları Şam hükümetine henüz devretmese de 2011'de başlayan Suriye iç savaşı, 8 Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesiyle son buldu.
İç savaşı fırsat bilerek Golan Tepeleri başta olmak üzere Suriye'yi kademe kademe işgal eden İsrail, 8 Aralık'tan sonra işgalini genişletti.
İKİ KÖYÜN KESİŞTİĞİ NOKTADA KONTROL NOKTASI KURULDU
Bu kapsamda İsrail ordusuna bağlı bir birlik, Suriye Batı Dera kırsalında Abidin ile Maarriye köyleri arasındaki bölgeye girdi.
Burada askeri kontrol noktası oluşturan İsrail'in ihlallerine tepki gösteren Abidin ve Maarriye Belediye Başkanı Muvaffak Mahmud, "Sabah saatlerinde iki köyün kesiştiği noktada İsrail işgalci güçleri konuşlanarak bir kontrol noktası kurdu. Bu durum trafiği olumsuz etkilerken, bölge halkı arasında da endişeye yol açtı" dedi.
DERA'YA KURULAN İLK KONTROL NOKTASI DEĞİL
İsrail, Suriye topraklarına yönelik bu yeni ihlale ilişkin henüz açıklama yapmadı.
İsrail askeri devriyeleri dün de Suriye’nin güneyindeki Kuneytra kentinin kuzey ve güney kırsalındaki birçok köye girerek havaya ateş açtı ve çeşitli yerlerde kontrol noktaları kurdu.
İsrail ordusunun, ağustos ayında da Dera'nın batı kırsalındaki Yarmuk Havzası'na bağlı Koya kasabası çevresinde iki askeri kontrol noktası kurduğu biliniyor.
DERA'NIN SEMBOLİK AÇIDAN ÖNEMİ
İsrail ordusunun kontrol noktası kurduğu Dera, iç savaşın fitilini ateşleyen kent olarak biliniyor.
İç savaş, Dera'da bir grup öğrencinin 15 Mart 2011'de okul duvarına "Ey doktor (Beşar Esad) şimdi sıra sana geldi" yazmasıyla başladı.
İsyan, Arap Baharı’nın etkisiyle Ocak 2011’den itibaren küçük çaplı protestolarla başladı. Yolsuzluk ve insan hakları ihlallerine karşı sivil bir başkaldırı niteliği taşıyan gösteriler, 15 Mart 2011’de güneydeki Dera kentinde kitlesel hale geldi. Bu nedenle Dera, sürecin ilerleyen aşamalarında “Devrimin Beşiği” olarak anıldı. Protestolar kısa sürede ülke geneline yayıldı.
Dera’daki protestolar, 15 Mart 2011’de aralarında Muaviye Sayasna’nın da bulunduğu 15 öğrencinin, okul duvarlarına hükümet karşıtı grafiti yazdıkları gerekçesiyle gözaltına alınıp işkence görmesiyle başladı. Duvar yazılarında Arap Baharı’nın simge sloganı “Halk rejimin devrilmesini istiyor” ifadesi ile Devlet başkanı Beşar Esad’e atıf yapan “Sıra sende, Doktor” mesajı yer aldı. Güvenlik güçlerinin sert müdahalesi, gösterilerin kısa sürede büyüyerek Dera’dan diğer kentlere yayılmasına yol açtı. İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne göre ilk protestolar büyük ölçüde barışçıl nitelik taşıyordu.
Ayaklanmaların yayılmasıyla birlikte Suriye ordusu geniş çaplı askeri operasyonlara başladı. 25 Nisan’da Dera kuşatıldı; kentte yüzlerce ila binlerce asker konuşlandırıldı, mühimmat kullanıldı ve ev ev aramalar yapıldı. Çatışmalarda yüzlerce kişi hayatını kaybetti.
29 Nisan’da 13 yaşındaki Hamza Ali el-Hatib’in Saida köyündeki bir protesto sırasında tutuklanması ve yaklaşık bir ay sonra işkence izleri taşıyan cansız bedeninin ailesine teslim edilmesi, kamuoyunda infial yarattı. Görüntülerin internete düşmesiyle Dera’da protestolar yeniden alevlendi; halk, askeri kuşatmaya rağmen sokaklara çıkarak baskıları protesto etti. Bu gelişmeler, ülke genelindeki krizin derinleşmesinde dönüm noktası oldu.
Yaklaşık 13 yıl süren kanlı iç savaş, 8 Aralık'ta Esad'ın Rusya'ya kaçmasıyla son buldu. Geriye terör örgütü PKK'nın Suriye'deki yapılanması SDG'nin işgal ettiği toprakları Şam hükümetine devri ve İsrail'in Dera'daki olaylardan yaklaşık 15 yıl sonra kentte kontrol noktası kurabilecek bir pozisyona gelmesi kaldı.
10 ARALIK'TA YAHUDİ DERNEĞİ KURULDU
Öte yandan, Suriye'de ilk kez, Yahudi kültürel varlıklarının korunması, resmi olarak kayıt altına alınması, sinagogların restorasyonu amacıyla 10 Aralık'ta Yahudi Mirası Derneği kuruldu.
Dernek Başkanı Şam Yahudilerinden haham Henry Hamra, Şam’da Suriye Aile ve Sosyal İşler Bakanı Hind Kabavat ile bir araya gelerek derneğin kuruluş ruhsatını teslim aldı.
Konuyla ilgili Suriye Aile ve Sosyal İşler Bakanı Hind Kabavat, "Suriye’de din, mezhep veya etnik köken ayrımı yapmıyoruz. Yahudiler nihayetinde Suriyelidir. Kimlikleri Suriye kimliğidir ve Suriye lehçesiyle konuşuyorlar." derken, Yahudi Mirası Derneği Başkanı haham Henry Hamra ise "Suriye Yahudi Mirası Derneğini resmen tescil ettik. Yahudi mülklerinin envanterini çıkaracağız ve geçmişte el konulan bazı varlıkların iadesi için çalışacağız. Ayrıca kutsal mekanları koruyacak, restore edecek ve dünya Yahudilerinin ziyaretine açacağız" ifadelerini kullandı.
Her ne kadar Şam kanadı iyimser olsa da derneğin İsrail'in, Suriye'deki nüfuzunu artıracağı düşünülüyor.
Kaynak: KentHaber27.com