Mardin, tarih boyunca farklı din, dil ve kültürlerin bir arada yaşadığı önemli merkezlerden biri olmayı sürdürürken, son dönemde alınan sit alanı kararları yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Bölgenin kadim halklarından olan Ezidiler, özellikle 1990’lı yıllarda yaşanan siyasi ve toplumsal sorunlar nedeniyle Avrupa’ya göç etmek zorunda kalmış, ancak topraklarıyla bağlarını hiçbir zaman koparmamıştı. Bugün Mardin ve çevresinde yaklaşık 15 bin Ezidi vatandaşın nüfus kaydının bulunduğu belirtilirken, son yıllarda köylere geri dönüş umutlarının yeniden canlandığı ifade ediliyor.
Ancak alınan bazı idari kararlar bu süreci sekteye uğratıyor. Nusaybin ilçesine bağlı Değirmencik Mahallesi’nin yaklaşık 3 hafta önce 1. derece sit alanı ilan edilmesi, tartışmaların fitilini ateşledi.
Bununla birlikte, 3 Mart 2026 tarihinde Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’ndan bir heyetin yine Nusaybin’e bağlı Güneli Mahallesi’nde incelemelerde bulunduğu ve buranın da sit alanı kapsamına alınması için çalışma başlattığı ileri sürülüyor.
Öte yandan, Midyat Yenice Mahallesi, Nusaybin Kaleli Mahallesi ve Değirmencik Mahallesi ile İdil ilçesine bağlı Mağara Mahallesi’nin de daha önce sit alanı ilan edildiği bilgisi paylaşıldı.
Ezidi toplum temsilcileri, alınan kararların bilimsel bir temele dayanmadığını ve bazı çevrelerin yanlış bilgilendirmeleri sonucu bu sürecin ilerlediğini savundu. Yapılan açıklamalarda, söz konusu uygulamaların Ezidilerin köylerine dönüşünü zorlaştırdığı ve hatta engellemeye yönelik olduğu ifade edildi.
Ayrıca, yeni sit alanı ilanlarının diğer Ezidi köylerine de yayılabileceği ve “domino etkisi” yaratabileceği endişesi dile getirildi.
Ezidi temsilciler, alınan kararları kabul etmediklerini vurgulayarak, hukuki süreç başlatacaklarını açıkladı. Açıklamada, “Bu kararların iptali için gerekli tüm yasal yollara başvuracağız” denildi.
Bölgede devam eden çalışmalar ve alınan kararların gerekçeleri kamuoyu tarafından yakından takip edilirken, sit alanı ilanlarının hem kültürel mirasın korunması hem de yerel halkın yaşam ve geri dönüş hakları açısından nasıl bir denge oluşturacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
Kaynak: mardinsoz.com